عيسي محمدي
اولين جرقه اين حركت در چه زماني زده شد؟
در انجمن كوهنوردان مساعد ـ كه من از تك تك اعضاي آن كه انسان هايي بزرگ هستند متشكرم ـ جرقه هاي اين كار زده شد. دوستي به نام آقاي «هيرمن پور» داريم كه پيشنهاد دادند ما يك پياده روي از تهران تا مشهد داشته باشيم. مرد بسيار بزرگي است. من آرزو مي كنم براي همه، كه با يك روح اينچنيني در زندگي شان تصادف كنند. اين جريان را با دوستان جوان انجمن مطالعه كرديم و آخرش رسيد به اينجا كه گفتيم دوچرخه سواري كنيم از اين نقطه تا آن نقطه، خلاصه اين كار عملي نشد تا اينكه در ايام عيد من تنهايي تا شيراز و فيروز آباد رفتم و برگشتم كه خيلي خوب بود. مردم بسيار محبت داشتند هلال احمر خيلي زحمت كشيد.
وضعيت كودكان كار منطقه خودتان چگونه است و آيا آنها هم در اين تصميم شما مؤثر بوده اند، از اين نظر كه مثلاً بگوييد همسايه ها و بچه محل هاي من اينطور هستند پس من بايد اين كار را برايشان بكنم؟
من از زماني كه خط فكري براي خودم پيدا كردم سعي نكردم خيلي محدود فكر كنم كه مثلاً اينجا كوچه من، خانه من و اين دختر من، پسر من است. من فكر مي كنم كه مثلاً يك كشور ديگر هم جز منطقه ماست.
محله جزيي از واقعيتي است كه شما هر روز آن را مي بينيد. اين واقعيت ها در قوام دادن جهان بيني و فلسفه انسان نقش مهمي دارد. مي خواهم درباره نقش اين واقعيت هاي مستمر در جهان بيني شما بدانم؟
مطمئناً دخيل است شكي در اين نيست. دكتر شريعتي مي گويد كه نه فقر، كه آگاهي بر فقر باعث حركت مي شود.
ببينيد ما يك زندگي داريم و يك آرمان. شما بايد اول به آن شرايطي كه در آن زندگي مي كنيد آگاهي پيدا كنيد كه من كجا زندگي مي كنم، و در اطرافم چه مي گذرد، و ... بعد آن را با آرمان هايي كه داريد مقايسه كنيد و درجهت رسيدن از نقطه اول به نقطه دوم كه آرمان ها باشد، تلاش كنيد. آگاهي بر اين شكاف بين زندگي فعلي و آرمان ها حركت زاست.
منطقه ما منطقه اي فقيرنشين و جزء مناطق محروم محسوب مي شود. ولي به هر حال يك آرامش نسبي هم در خانواده ما حاكم بوده و هست ولي اين جريان باعث شد يك فكري بال و پربگيرد و آخرش به اينجا برسد كه من با عده  اي مراوده داشته باشم تا به اين تفكرات، جامه عمل بپوشانيم.
سهم كودكان محله و خود محله از اين فعاليت هاي شما چه قدر است؟
مهم ترين مسئله  در ساختن جهاني شايسته كودكان، حفظ خانواده است، حالا در مورد اين جريان تنها چيزي كه به كساني كه در محل ما و به خصوص كودكان مي توانم بگويم اين است كه سعي كنند در اين رقابت شركت نكنند و از اين رقابت خودشان را بيرون بكشند.
يعني به نظر شما اين موارد در منطقه وجود دارد...
من دارم مي بينم. البته چيزهاي ديگري هم هست. خودم در آموزش و پرورش بوده ام. نگاه ها عوض شده است و اين، به نفع كودكان نيست حتي پدر و مادرهاي خوب هم به نوعي با بچه ها ارتباط خوبي ندارند. تمام جد و جهد آنها مال اندوزي است تا تربيت بچه ها. دانش زندگي را به كودكانشان ياد نمي دهند.
اين همسايه ها، هم محلي ها بعد از بازگشت از شما دست كم در حوزه فعاليت تان چه انتظاراتي مي توانند داشته باشند؟
هر حركتي را كه در جهت آسايش و آرامش همه انسان ها و به خصوص اطرافيان خودم بتوانم انجام دهم دريغ نمي كنم و تا به حال هم انجام داده ام.
چقدر در محله تان رفت و آمد داريد؟
هنگامي كه كار داشته باشم صبح مي روم و آخر شب برمي گردم در خانه هم كه بيكار باشم سرم را با كاغذ و قلم و كتاب و نقاشي گرم مي كنم.
چقدر با همسايه هايتان آشنا هستيد؟
در حد اسم شايد يكي دو نفر را بيشتر نشناسم. خيلي نه، متأسفم.
شما چه نسبتي با كودكان كار داريد كه به اين حوزه كشيده شديد؟
از زماني كه يادم هست در خانه كارگاه قالي بافي داشتيم و توي آن خانه كار مي كرديم كانون گرمي داشتيم البته ... از كودكي درگير همه كاري بودم. از زماني كه يادم مي آيد فعاليت مي كردم اصلاً هم ناراحت نيستم. با وجود اين سالم زندگي كرده ام.
اين كار در ايام كودكي براي شما جنبه اجبار داشته يا انتخاب؟
نه، همه در خانه كار مي كرديم و اين طور نبود كه اگر كار نمي  كردم، اذيتم مي كردند احساس مي كردم كه درس را در مدت كمي مي فهمم و نيازي ندارم كه تمام روزم را صرف آن كنم پس يك قسمتش را صرف كار مي كنم.
محيط كارتان در محل زندگي تان بود؟
جاهاي ديگر هم بوده است.
آماري از كودكان كار منطقه تان داريد؟
نه
دوست داريد بدانيد؟
بله. دوست دارم بدانم كه آنجا چه كساني چه كارهايي انجام مي دهند و اين كارها چقدر با روحيه شان سازگاري دارد دوست دارم اينها را بدانم و اگر امكانش باشد كمكشان كنم.
اگر در خانه باشيد و يكي از همسايه ها با شما دعوا كند و حق هم با شما باشد چه مي كنيد؟
حضرت پيغمبر مي فرمايد با هيچ كس مجادله نكنيد حتي اگر حق با شما باشد.
آخرين كودك كاري كه در محله تان ديديد كي بود؟
همين ديروز كه از كوه بر مي گشتيم سرخيابان خليج فارس كه رسيديم، سر تهرانسر و آن طرف ها پسري حداكثر ده ساله دست پدرش را گرفته بود و تكدي گري مي كرد.
فقط ناراحت شديد؟
كاري نمي توانستم بكنم.
بچه محل هايتان را دوست داريد؟
من مسلماً همه را دوست دارم. با آقاي هيرمن پور چند وقت پيش صحبت مي كرديم مي گفت كه همه مي گويند دختر من پسر من نوه من... ولي من چنين مالكيتي را نسبت به كسي ندارم من همه انسان ها را دوست دارم اين مرد حكم استاد مرا دارد يا آقاي مساعد، همه اين استادانم به نوعي تأكيد مي كند كه آدم به طرف مالكيت چيزي حركت نكند.
چه پيغامي به كودكان كار منطقه تان داريد؟
اهل پيغام و پند ونصيحت نيستم.
خوب به جاي توصيه و پند و نصيحت مي گوييم پيشنهاد؟
من روش خودم را بازگو مي كنم. زماني كه كار مي كردم طوري برخورد مي كردم كه ارزش خودم را حفظ كنم تا طرف فقط كارفرماي من باشد نه ارباب من. يعني به طرف بفهمانم كه حق ندارد اگر براي كار پيشش هستم خارج از چارچوب كار و حرفه، با شخصيت من بازي كند. از نظر مالي از اين عقيده ضرر كرده ام ولي از نظر معنوي نه. سعدي مي گويد: «چه دست ها كه ز دست تو برخداوند است» يعني اين قدر مصيبت به بار آورده اي كه مردم از تو پيش خدا شكايت مي كنند ولي من فكر مي كنم كه الان از دست من دست هايي بر خداوند نيست. دست كم اين را دارم.
خاطره اي از محله داريد؟
وقتي كه كار خط و نقاشي انجام مي دادم مغازه اي داشتم در خيابان خليج فارس جلوي آن مغازه پاتوق خلافكاران بود. انواع مواد را مي فروختند. اين مسئله روح مرا خيلي آزار مي داد كه اي كاش مي توانستم با آنها مقابله كنم ولي نمي توانستم. به خاطر اين مسئله مشتري هايم معذب بودند و به همين خاطر آنجا را جمع كردم.
يعني اولين جايي كه دلتان برايش تنگ مي شود اينجاست؟
مسلماً در طول مسير دلم براي مادرم تنگ مي شود او يكي از بزرگ ترين شخصيت هاي زندگي من است. زماني كه از سفر شيراز برگشتم دست مادرم را بوسيدم حتي حاضر بودم به پايش بيفتم و آن را ببوسم، آنقدر كه دوستش دارم.  دلم براي تك تك اعضاي انجمن كوهنوردي هم تنگ مي شود. من به خودم مي بالم كه چنين دوستاني دارم ولي به هر حال چون اين سفر براي كودكان است دوست دارم آغاز و پايان آن اينجا باشد. خانواده ام هم براي استقبال به اينجا خواهند آمد.
از همسايه هايتان چه طور، اصلاً آنها اين موضوع را مي دانند؟
نمي دانم بيايند يا نه. ولي قضيه را مي دانند
و حرف آخر...
شيرين ترين نكته اين است كه مي بينم دو نفر، دو انسان، دو جاندار يار موافقند و از كنار هم بودن لذت مي برند...
جهاني بسازيم شايسته كودكان. جهاني كه شايسته كودكان است شايسته همگان است چرا كه هيچ بدي  در دنياي آنها وجود ندارد. اين ما هستيم كه به آنها بدي را ياد مي دهيم.اين جمله را نه من نوشته ام و نه «خسرو يوسفي» گفته است، يك جورهايي از نلسون ماندلاست. خسرو يوسفي به ديدار ماندلا هم خواهد رفت. او قصد دارد با دوچرخه اش دور دنيا را بگردد. در اين سفر، او با خيلي ها ديدار و براي خيلي ها پيام خواهد داشت.اين كار را هم با هزينه شخصي خودش انجام مي دهد (روزنامه ها نوشته بودند كه هزينه اين سفر را انجمن حمايت از كودكان كار تقبل كرده است)
يوسفي، بچه شماره دو و خليج فارس (محله  ما) است. او را در محل انجمن ملاقات كرديم، درست روز قبل از عزيمتش، عزيمتي كه سه سال به طول خواهد انجاميد. اولش قصد مصاحبه نداشت. مي ترسيد كه قضيه لوث شود و به جاي اينكه كودكان كار در مركز توجه قرار بگيرند، خود او به عنوان خبر مخابره شود. در طول مصاحبه هم، به سختي مي توانستيم او را به چارچوب محله بياوريم. او جهاني فكر مي كند. چون او يك سرباز جهاني است.
عكس از حامد فرج اله